TAUPADAK, hamar urteko konpromisoa

Amazonia boliviarreko herri indigenekiko konpromisoa, mendeetan zapalduak egon direnak, bat egiten dugu haien “lurralde eta duintasun” errebindikazioarekin, guk baino lehenago Manuel Egigurenek egin zuen bezalaxe, euskal frantziskotar hori baita, 77 urte inguru izanik, ezkonformismoaren adibiderik hoberena eta gure aliaturik onena. Bitxia bada ere, Taupadak bezalako GKE akonfesionalean. Baterako gogoeta ordu ugari, azterketa koiuntural asko, geure kontraesanak aztertzen eta testuingurua miatzean emandako ordu ugari, horiexetan oinarrituta joan gara gure bidea urratzen. Pasibotasuna gaizkidea delakoan, ezer egiten ez duenak gurea bezalako mundu globalizatu batean dagoenari laguntzen diolako. Gure usteak sakondu ditugu eta etsipenaren aurka gotortu egin gara utopiak soilik janzten diren oskol horrekin.
Bidean inoiz ez gara bakarrik sentitu. Jende arruntak hainbat modu aurkitu ditu gure gatazketan parte hartzeko, haiekiko elkartasuna azaltzeko, lanaren, iradokizunen eta diru ekarpen txikien bidez, gure ametsak errealitate bihur daitezen laguntzeko; gainerakoek ahantzita dauzkaten etniekin partekaturiko ametsak, burua benetan argi baitute, eta aurrera egiteko indarra ateratzen baitute nondik edo handik.
Ez dugu mezenas handirik izan, horregatik askotan inbidia izan diogu antzeko beste erakunde batzuei. Instituzioek, ordea, lehentasunezko tratua eman digute, baina guk ere jakin izan dugu hori irabazten, gure planteamenduak benetan sendoak izan direlako eta gure kudeaketa gardena izan delako. Paternalismotik ihes egiten dugu eta gure ahotsa ematen diogu beti ukatu izan zaionari, tresna huts bilakaturik, beraiek, Amazonia boliviarreko herri indigenak, beren garapenaren protagonista izan daitezen, subjektu pasiboak izan beharrean. Ia beti bestek esan izan diete zer egin behar zuten eta nola jokatu behar zuten, baina herri helduak dira, milurteko historiekin, erasotuak eta kolonizatuak, baina inoiz ez dira errenditu, eta galdutako gudu bakoitzean geratu egin zen ahalegin berrietarako ernamuina.

KULTURA ETA AURRERABIDEA
Gure mundu zibilizatu honetan, aurrerabidearen ondorio zuzena da kultura. Zaila da erdi eta goi-mailetako klaseekin ez lotzea, eta hezkuntza “onaren” ondorio gisa soilik uler dezakegu. Pentsa liteke prestakuntza bikainak soilik gaitzen dituela pertsonak halako arte edo espresio batzuekin gozatzeko. Baina uko egiten diot horren barnean musika dagoela pentsatzeari. Musikak baditu halako ezaugarri batzuk beste era bateko komunikabide bilakatzen dutenak: berez aski abstraktua da hizkuntza unibertsal bilatzeko (…). Beti amets egin izan dut musika luxua ez baizik eta oinarrizko eskubide izango zen munduarekin. Batzuetan ideal hori sumatu dut nire eguneroko lanean, baina horretarako milaka kilometro egin behar izan ditut, herri txiki batera joan behar izan dut, oihan boliviarraren erdian, kimera hori izan daitekeela neure buruari frogatzeko. Musika pertsonan integra daitekeela egiaztatzeko. Aurrerabidea ez dela kultura sortzen duena, baizik eta kultura dela aurrerabidea sortzen duena. Musika eskola bat lankidetza proiektu gisa? Bai. Hau baino askoz ere artikulu luzeagoa izateko aukera emango luke musika prestakuntza on batek haur baten hezkuntzan zer-nolako eragina duen azaltzeak, eta haren prestakuntzarako zergatik den hain garrantzitsua erakusteak. 1.- Frogatua dago haurren buruetan kontzeptu abstraktuak sartzeko modurik hurbilena dela musika, eta horrenbestez, tresna ezin hobea da, eta oinarrizko beste hezkuntza alor askotan erabil daiteke, esate baterako, matematiketan eta hizkuntzan. 2.- Musikaren kualitate anakronikoak, beste garai batzuekin izan ditzakegun lotura zuzenetako bilakatzen du. San Ignacio de Moxosko Eskolaren kasuan, aukera eman die beren historiarekin eta herriaren sustraiekin berriro ere topo egiteko. 3.- Musikarekin lan egiten denean, autoestimua sortzeko gaitasuna da musika hezkuntza horren beste propietate bat. Aski erraza da egindako lanagatik harro sentitzea (batik bat autoexijentziak erreprimitzen ez zaituenean, eta hori ez da gertatzen haur adinetan). A priori bigarren mailan dagoela ematen badu ere,  uste dut, hezkuntza proiektu honen gakoetako bat dela puntu hori. Ez da gauza bera “gai izan nahi izatea” eta “gai dela jakitea”, eta ume batek bigarren hori senti badezake musika eginez, sentsazio hori beste esparru batzuetara modu naturalean bideratzen ikasiko du. 4.- Eta musika hezkuntzan beste atal garrantzitsu bat zera da, guztiz egokia dela ikaslearen sozializaziorako. Arte honek sortzen duen talde lanak enpatia-maila handiak eragiten ditu soinu jarduerak partekatzen dituzten haurren artean. Denbora neurtzen ikasten dute, afinatzen ikasten dute, musika sentitzen ikasten dute ikaskideekiko sinkronia ederrean. Horiexek dira San Ignacio de Moxosko Musika Eskola bat mundu honetako bazter guztietan izateko beharra azaltzen duten orokortasun batzuk. Nire kasuan, harekin gozatzeko aukera izan nuen hilabete eta erdian (...).  Diego (Valencia)
Ugari dira dagoeneko San Ignacio de Moxosera joateko esperientzia bizi izan duten pertsonak, bai udan bai urtean zehar. Oraintxe bertan, ahal den neurrian goi-mailako musika prestakuntza duten boluntarioak behar dira, profesionalak izan ala ez izan, baina eskolak emateko gaitasuna ematen dieten musika prestakuntzarekin beti ere. Jende arduratsua eskatzen dugu, ez dadila turismoa egitera, edo arazo pertsonaletatik ihes egitera etorri. Eskolak ematen lagunduko diguten pertsonak behar ditugu, eta Raquel zuzendariak dioen bezala, “bide batez lagunduko dute gure eskolak musika hezkuntza doan emateko lan eder horrekin jarrai dezan, izan ere, aukera baino gehiago musika eskubidea dela uste dugu".

Taupadak erakundeak hiru multzotan banatzen ditu bere proiektuak:

• Bidean dauden proiektuak
• Etengabean bideratzen ditugun proiektuak
• Azken 5 urteetan gauzatutako proiektuak

San Ignacio de Moxosko abesbatza eta orkestrak, Raquel Maldonado Villafuerteren zuzendaritzapean, beste ibilaldi bat hasi du bere bigarren CD-aren argitalpenarekin, “Tras las huellas de la Loma Santa” izenekoa, Ichasi Awásare auditorioan grabatua (Pueblo Viejo), 2005eko uztailean inauguraturiko instalazio berri horietan, Euskal Herriko hainbat herrik eta Taupadak GKEak finantzatuak horiek.

Atzean geratu da jada Beniko (Bolibia) departamentu amazoniarreko talde horren denboraldi ahantzi ezina, laurogeita hamar kontzertu baino gehiago eman baitzituzten Bolibia, Argentina, Uruguay, Frantzia, Belgika, Luxemburg eta Espainian 2005eko erdialdetik hasita. Tasimena ticháwapa jirásare (itzuli da mendiko abestia) bere aurreko konpaktuaren milaka kopia saldu zituzten horietan. 35.000 lagun inguru joan ziren ikuskizunera. Esate baterako, 2000 lagunetik gora izan ziren Bilboko Euskalduna Jauregiko auditorioan, Europako moderno eta entzutetsuenetakoa izaki. Kursaal donostiarraren edo Irungo Amaia Kultur Zentroaren kupo txikia ere gainezka egon ziren, besteak beste.Publikoaren aho bateko babesa lortzeaz gainera, prentsa espezializatuarena ere izan zuten ekitaldi horiek, hura seduzitzeko zailagoa bada ere. Baina ziklo hura itxi egin zen, eta orain hobetzen ari dira beren ikuskizun berriarekin.

San Ignacio de Moxosko abesbatza eta orkestrak, jesuiten eremu zaharra hura, egin berri du bere CD berria sustatzeko bira Argentina, Uruguay eta Paraguayen barrena, eta leporaino bete dira ekitaldiak eskaini dituzten esparru guztiak.

Ekintza horietakoren bat gauzatzeko, eskertuko genizuke gurekin harremanetan jarriko bazina, bai telefonoz, 943 630 742 zenbakian, bai mugikorrean 699 399 483, edo bestela, posta elektronikoz, orri honen bidez, beheko loturan klik eginez, eta zure izena eta kontsultaren arrazoia jarrita

2007ko egutegia emakume indigenei eskaini zitzaien,
aurtengoa baliabide naturalei eta inguruaren kontserbazioari buruzkoa da. 6 euroko prezioa du.